Άγχος: πότε χρειάζεται περισσότερη προσοχή;
Μια δύσκολη συζήτηση, μια αλλαγή στη δουλειά ή η αναμονή μιας απάντησης μπορεί να φέρουν ανησυχία. Το να αισθάνεσαι άγχος δεν σημαίνει από μόνο του ότι έχεις κάποια διαταραχή. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι τι συμβαίνει όταν αυτή η ανησυχία επιμένει και αρχίζει να καθορίζει την καθημερινότητά σου.
Στις αγχώδεις διαταραχές, ο φόβος ή η ανησυχία είναι συχνά έντονα, δύσκολα στον έλεγχο και συνδέονται με σημαντική δυσφορία ή περιορισμούς στη ζωή. Η διάγνωση, όμως, δεν προκύπτει από μία περιγραφή στο διαδίκτυο.Πηγή: Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας — Anxiety disorders
Κοίτα την επίδραση, όχι μόνο την παρουσία του άγχους
Αντί να προσπαθείς να αποφασίσεις αν το άγχος σου είναι «φυσιολογικό», δοκίμασε να περιγράψεις τι αλλάζει εξαιτίας του:
- Σου δυσκολεύει συστηματικά τον ύπνο ή τη συγκέντρωση;
- Σε απομακρύνει από σχέσεις ή δραστηριότητες που έχουν σημασία για εσένα;
- Σου είναι δύσκολο να χαλαρώσεις ακόμη και όταν υπάρχει χρόνος;
- Έχουν αρχίσει καθημερινές υποχρεώσεις να απαιτούν δυσανάλογη προσπάθεια;
Αυτές οι ερωτήσεις δεν είναι τεστ και δεν έχουν βαθμολογία. Είναι ένας τρόπος να βάλεις σε λόγια την επίδραση που βιώνεις. Το άγχος μπορεί να επηρεάζει σκέψεις, συναίσθημα, σώμα και συμπεριφορά, όχι μόνο το πόσο «νευρικός» φαίνεται κάποιος.Πηγή: NHS — Anxiety, fear and panic
Όταν η αποφυγή αρχίζει να αποφασίζει για εσένα
Ας πάρουμε ένα υποθετικό, καθημερινό παράδειγμα: αναβάλλεις ένα τηλεφώνημα επειδή φοβάσαι ότι θα δυσκολευτείς στη συζήτηση. Η αναβολή σε ανακουφίζει εκείνη τη στιγμή. Αν όμως γίνει σταθερός τρόπος αντιμετώπισης, μπορεί να αρχίσεις να αποφεύγεις όλο και περισσότερες επαφές.
Η αποφυγή μπορεί να μειώνει προσωρινά τη δυσφορία αλλά να συντηρεί τον φόβο με τον χρόνο. Αυτό δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να πιέσεις τον εαυτό σου απότομα ή να αγνοήσεις πραγματικούς κινδύνους. Σημαίνει ότι το μοτίβο αξίζει να γίνει αντικείμενο συζήτησης και, όπου χρειάζεται, κατάλληλης υποστήριξης.Πηγή: City & Hackney NHS Talking Therapies — Άγχος και αποφυγή
Μερικά μικρά, ρεαλιστικά βήματα
Η φροντίδα της καθημερινότητας μπορεί να στηρίζει την ψυχική υγεία, χωρίς να αποτελεί από μόνη της θεραπεία για κάθε δυσκολία. Μπορείς να ξεκινήσεις από ένα στοιχείο που είναι εφικτό για εσένα: πιο σταθερό ωράριο ύπνου, λίγη κίνηση, τακτικά γεύματα ή επικοινωνία με έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης. Αξίζει επίσης να παρατηρείς πώς σε επηρεάζουν η καφεΐνη και το αλκοόλ. Δεν ανταποκρίνονται όλοι με τον ίδιο τρόπο.Πηγή: NIMH — Caring for Your Mental Health
Δεν χρειάζεται να μετατρέψεις την αυτοφροντίδα σε ακόμη μία λίστα υποχρεώσεων. Αν μια περίοδος είναι ήδη απαιτητική, η ερώτηση μπορεί να είναι: «Ποιο μικρό πράγμα θα έκανε τη σημερινή μέρα λίγο πιο διαχειρίσιμη;». Αν η δυσκολία επιμένει, αυτό δεν σημαίνει ότι απέτυχες να φροντίσεις αρκετά τον εαυτό σου.
Πότε αξίζει να ζητήσεις βοήθεια
Όταν δυσκολεύεσαι να ανταποκριθείς στην καθημερινότητα ή όσα δοκιμάζεις δεν σε βοηθούν, είναι εύλογο να απευθυνθείς σε επαγγελματία υγείας. Δεν είναι απαραίτητο να φτάσεις σε εξάντληση για να συζητήσεις όσα σε απασχολούν.Πηγή: NHS — Πότε να αναζητήσεις βοήθεια
Υπάρχουν αποτελεσματικές παρεμβάσεις για τις αγχώδεις διαταραχές. Η επιλογή τους χρειάζεται αξιολόγηση των αναγκών, της κατάστασης υγείας και των προτιμήσεων του ανθρώπου. Δεν είναι όλες οι μέθοδοι εξίσου κατάλληλες για όλους.Πηγή: Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας — Αντιμετώπιση αγχωδών διαταραχών
Μια σημαντική διευκρίνιση για τα σωματικά συμπτώματα
Νέα, έντονα ή ασυνήθιστα σωματικά συμπτώματα δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα στο άγχος. Χρειάζονται ιατρική εκτίμηση, ιδιαίτερα αν διαφέρουν από όσα έχεις ξαναβιώσει.Πηγή: City & Hackney NHS Talking Therapies — Πότε χρειάζεται ιατρικός έλεγχος
Αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για την ασφάλεια ή τη ζωή σου στην Ελλάδα ή στην ΕΕ, κάλεσε το 112. Μην περιμένεις απάντηση από φόρμα ιστοσελίδας ή προγραμματισμένο ραντεβού.Πηγή: Πολιτική Προστασία — Πότε καλούμε το 112
Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αποτελεί διάγνωση ή εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο.